Wikimedia Polska: kim jesteśmy i co robimy?

Wpis ukazał się po raz pierwszy w dniu 12 czerwca 2016 w poprzedniej wersji mojej strony internetowej. 

4 czerwca 2016 Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Wikimedia Polska wybrało na dwuletnią, szóstą już, kadencję władze statutowe Stowarzyszenia: Zarząd, Komisję Rewizyjną i Sąd Koleżeński. Ogromnym zaskoczeniem i nieprawdopodobnym zaszczytem był dla mnie fakt, że wśród członków nowego Zarządu znalazłem się i ja. Myślę, że to dobry pretekst, abym w swój autorski sposób zaprezentował Wam nasze stowarzyszenie. Kim jesteśmy i co robimy, ale także kim nie jesteśmy.

Tradycyjnie już, jak w wielu tekstach na tym blogu, posłużę się formułą pytań i odpowiedzi.

1. Czy Wikimedia Polska wydaje polskojęzyczną Wikipedię?
Nie. Wydawcą wszystkich projektów spod znaku Wikimediów, w tym wszystkich wersji językowych Wikipedii (a jest ich prawie 300!) jest amerykańska Wikimedia Foundation, z siedzibą w San Francisco. To Fundacja zapewnia naszym projektom zaplecze techniczne (serwery, łącza itd.), a także ponosi za nie prawną odpowiedzialność. Społeczność każdego projektu cieszy się sporą autonomią. Sama wybiera sobie osoby funkcyjne (zwłaszcza administratorów), ustala szczegółowe zasady itd. Ani Fundacja ani nasze Stowarzyszenie nie sprawują nad Wikipedią czy innymi projektami kontroli merytorycznej. To wikipedyści decydują, co i jak zostanie tam opisane. Również sytuacje sporne czy konfliktowe rozwiązywane są wewnątrz społeczności, w oparciu o przygotowane na takie ewentualności procedury. Nie ma możliwości, aby np. Zarząd Wikimedia Polska był w stanie narzucić wikipedystom swoją wolę w jakiejkolwiek sprawie dotyczącej treści encyklopedii.

2. Jaki jest status prawny Wikimedia Polska?
Nasza organizacja działa w oparciu o dwie kluczowe ustawy. Pierwszą jest prawo o stowarzyszeniach, bowiem taką formę prawną wybrali kiedyś nasi założyciele, zresztą moim zdaniem niezwykle trafnie. Druga to ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, na mocy której mamy status organizacji pożytku publicznego (OPP). Nakłada to na nas bardzo wysokie standardy w zakresie sprawozdawczości i jakości zarządzania powierzonymi nam środkami finansowymi, ale jednocześnie umożliwia pozyskiwanie darowizn w formie 1% podatku PIT.

3. Kto zarządza Stowarzyszeniem?
Najwyższą władzą w Stowarzyszeniu Wikimedia Polska jest Walne Zebranie Członków, które zbiera się co najmniej raz w roku. Tradycyjnie jego obrady wpisywane są w program największego corocznego zlotu polskich wikipedystów, jakim jest wiosenna Konferencja Wikimedia Polska. Walne Zebranie wybiera w głosowaniu bezpośrednim Prezesa Stowarzyszenia, a także, w odrębnym głosowaniu, pozostałych sześciu członków Zarządu. Rolę swego rodzaju wewnętrznej służby nadzoru nad Zarządem pełni Komisja Rewizyjna, licząca trzech członków również wybieranych przez Walne. Ze względu na wymogi prawne Walne wybiera też trzyosobowy Sąd Koleżeński, jednak w praktyce zasiadanie w nim jest raczej wyróżnieniem honorowym ze strony Walnego, gdyż jak dotąd nigdy nie trafiła do niego żadna sprawa. Wszystkie głosowania o charakterze personalnym odbywają się w trybie tajnym (poprzez karty wrzucane do urny, a nie podniesienie rąk, jak w innych sprawach).

4. Kto może być członkiem Stowarzyszenia?
Zgodnie ze statutem Wikimedia Polska, podstawowym warunkiem przyjęcia do naszej organizacji jest aktywne współtworzenie jednego lub więcej spośród projektów Wikimedia. W pewnym uproszczeniu jesteśmy głównie organizacją wikipedystów, ale na równych prawach funkcjonują u nas też np. fotografowie z Wikimedia Commons czy też osoby współtworzące mniejsze projekty, jak Wikiźródła, Wikicytaty czy Wikisłownik. Zarząd może również przyjąć w poczet członków osobę, która nie edytuje bezpośrednio projektów, ale prowadzi wolontariacko inną działalność wspierającą ich rozwój.

5. Co właściwie robi Stowarzyszenie?
Mówiąc najogólniej, zasadniczym zadaniem Wikimedia Polska jest wspieranie rozwoju projektów Wikimedia poprzez rozmaite działania, które wykraczają poza samo edytowanie projektów. Wolontariusze piszący artykuły do Wikipedii, robiący zdjęcia dla Commons czy wprowadzający treści do Wikiźródeł są kluczowym zasobem ruchu Wikimediów, w dodatku zawsze deficytowym. Naszą rolą jest odciążenie ich od zadań, które ktoś powinien wykonać, ale z różnych powodów mogą być zbyt absorbujące czy zbyt trudne logistycznie dla wolontariuszy.

Do tej grupy zadań Stowarzyszenia należy m.in. prowadzenie tzw. projektów GLAM (od angielskich słów Galleries, Libraries, Archives, Museums), w ramach których współpracujemy z instytucjami kultury. Wspieramy u nich m.in. digitalizację zbiorów, ale w zamian za możliwość ich publikacji w naszych projektach. Doświadczenie, nie tylko polskie, uczy, że umieszczenie zasobów muzeum czy galerii w sieci wcale nie zmniejsza liczby gości w salach wystawowych. Wręcz przeciwnie, jest to sposób na promocję instytucji i jej pełniejsze włączenie w ten nowy, cyfrowy świat. Dbamy też o wizerunek projektów. Tworzymy i finansujemy profesjonalną infrastrukturę (blog, media społecznościowe, rzecznik prasowy itd.), dzięki której zarówno dziennikarze, jak i zwykli obywatele, mogą łatwo i wygodnie uzyskać odpowiedzi na wszelkie swoje pytania dotyczące Wikimediów.

Prowadzimy również szeroko zakrojoną działalność szkoleniową. Większość prowadzonych przez nas zajęć skierowana jest do osób, które chcą dopiero nauczyć się edytowania Wikipedii czy projektów siostrzanych. Z myślą o nich przygotowujemy warsztaty, wykłady itd. Zawsze dobieramy formę i treść zajęć do potrzeb konkretnej grupy, we współpracy z lokalnymi partnerami z różnych części kraju czy branż. Nie uczymy tylko samych Wikimediów, ale też np. kwestii związanych z wolnymi licencjami. Organizujemy także wydarzenia skierowane do bardziej doświadczonych wikipedystów, gdzie mogą udoskonalać swój warsztat, dowiadywać się o nowinkach technicznych i uzyskiwać specjalistyczną wiedzę dotyczącą różnych aspektów tworzenia naszych projektów.

Organizujemy także konkursy, które wprowadzają do monotonnej czasem codzienności autorów Wikipedii czy fotografów z Commons trochę emocji czy rywalizacji. Najbardziej znana z naszych tego typu inicjatyw to konkurs Wiki Lubi Zabytki, w ramach którego nasi wolontariusze obfotografowali zdecydowaną większość nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. Ale mamy też szereg mniejszych konkursów (chociażby tzw. tygodnie tematyczne w Wikipedii). Warto dodać, że w ostatnich latach unikamy nagród finansowych wypłacanych do ręki – zamiast tego kupujemy naszym laureatom wybrane przez nich samych książki czy inne materiały, które mogą wykorzystać w kolejnych edycjach. Mamy także program wikigrantów, w którym można dostać refundację książki czy innego źródła nawet bez konkursu, ale w tym przypadku należy już bardzo sumiennie rozliczyć się z wykorzystania danego zakupu (np. tworząc ustaloną liczbę nowych artykułów).

6. Czy w Stowarzyszeniu dużo się zarabia?
Wszyscy członkowie władz statutowych Stowarzyszenia, łącznie z Prezesem, pracują społecznie. Otrzymują zwrot kosztów np. niezbędnych podróży, ale nie dostają pensji czy innych form wynagrodzenia. Zarząd Stowarzyszenia ma natomiast prawo zdecydować w drodze uchwały o zatrudnieniu płatnych pracowników, którzy wykonują zadania, których naprawdę nie dałoby się zrealizować inaczej. Obecnie Stowarzyszenie zatrudnia cztery osoby na pełnych etatach i jedną w niepełnym wymiarze godzin. Ich zarobki nie są jednak powalająco wysokie, zwłaszcza na tle warszawskiego czy poznańskiego rynku pracy.

Jeśli macie jakiekolwiek inne pytania dotyczące Wikimedia Polska, zapraszam – postaram się na wszystkie odpowiedzieć!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *